Polska Emigracja w New Jersey
ey
Amerykańskie Statystyki ludności na
rok 1890 wykazują tylko 3,615 Polaków w Stanie New Jersey.
Biskup Wigger z Newark, w swoim sprawozdaniu z tych samych lat,
wykazuje 5,000 Polaków w Diecezji Newark. W 1910 roku
statystyki wykazują 69,244 Polaków w New Jersey, większość
z nich pochodząca z małych wiosek Południowej
Polski (dawna Galicja) - koło Krakowa.
Polscy emigranci zostawali głównie
werbowani do fabryk w Passaic i Paterson, gdzie były
niemieckie fabryki włókienniczo-tekstylne. Polacy, jak również
i inne narodowości, często zostawali zabierani prosto
z Ellis Island przez właścicieli fabryk do Passaic -
do pracy w fabrykach. Inni Polscy emigranci, doświadczeni w
górnictwie, szukali pracy w kopalniach Franklin i Ogdensburg.
Polacy byli najczęściej
wyznania rzymsko-katolickiego i wiernie praktykowali swoją
religię. Początkowo polscy katolicy byli zmuszeni podróżować
do kościoła św. Antoniego w Jersey City, który
został założony w 1884.
Parafia Matki Boskiej Różańcowej
Idea zorganizowania drugiej polskiej
parafii we wschodniej części miasta Passaic (od 1892
istnieje parafia św. Józefa) powstała w 1908, gdy ilość
Polonii była bardzo duża i kościół św.
Józefa nie mógł pomieścić wiernych.
W 1913 roku doszło nawet do założenia
parafii pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Polski, ale bez
pozwolenia Władz Kościelnych. Ostatecznie upłynęło
10 lat, kiedy zostały zatwierdzone granice nowej
parafii pod wezwaniem Matki Boskiej Różańcowej i
kiedy w dniu 19 lutego 1918 został mianowany pierwszy
proboszcz parafii - Ks. Stanisław Kruczek
Ksiądz kanonik Stanisław
J.
Kruczek
Wiele trudności czekało
proboszcza, a najwięcej z nich było rozczarowanie i
zniechęcenie polskich ludzi 10-letnim czekaniem. Jednakże
nowy proboszcz w dniu swej nominacji wynajął dom na
plebanię - jak również Crystal Ballroom na ósmej
ulicy, na tymczasową kaplicę. Kaplica ta została
poświęcona w dniu 5 marca 1918 roku przez Ks. Prałata
Kernan, i mimo dużego mrozu, wielka ilość
wiernych brała udział w otwarciu nowej parafii. Od
tego momentu entuzjazm i ofiarność zaczęły
wzrastać do tego stopnia, że na Wielkanoc tego samego
roku wierni złożyli $10.000 na budowę kościoła.
Ta wielka ofiarność przyniosła natychmiastowe
owoce. Polacy odzyskali dobre imię, jak również
uznanie u Władz Kościelnych i bankach, które widząc
taką ofiarność, były chętne udzielić
pożyczek. Po Wielkanocy 1918
roku czyniono wszystko, by przyśpieszyć budowanie kościoła.
Architekt F. J. Schwarz został wybrany do przygotowania
planów budowy, a proboszcz codziennie wieczorem odwiedzał
parafian, w celu zbierania ofiar na budowę kościoła. Rozpoczęcie
budowy Po otrzymaniu właściwych
pozwoleń rządowych na zakup materiałów
budowlanych, jak również po otrzymaniu pożyczki
bankowej w mieście Passaic, w dniu 18 lipca 1918 Ks. Prałat
James Mooney - Rektor Seminarium Diecezjalnego poświęcił
grunt i wykopał pierwszą łopatę ziemi pod
budowę kościoła. Praca przy budowie posuwała
się bardzo szybko, tak, że w dniu 9 lutego 1919 roku
rozpoczął Ks. Biskup O'Connor poświęcił
salę pod kościołem, jako tymczasową kaplicę. Na
wiosnę 1919 roku rozpoczęto dalszą budowę kościoła
na 1,000 ludzi, jak również 17 klas szkolnych. Szkoła
parafialna została otwarta w dniu 1 lutego 1920 roku;
Budynek plebanii został oddany do użytku 16 października
1920. Budynek kościelny został poświęcony w
dniu 2 stycznia 1921 roku przez Arcybiskupa Felixa Guerra z
Santiago na Kubie. W uroczystości poświęcenia
kościoła brał udział słynny malarz
polski - Wojciech Kossak, jak również Adam Didur, który
śpiewał w czasie uroczystości kościelnych. Rok
1922 - Rokiem Radości i Tragedii Rok
1922 był rokiem duchowej radości, jak również
rokiem tragedii parafialnej. Duchową radością były
pokazy dzieci szkolnych z okazji Powstania Styczniowego,
przedstawienie "Cudu nad Wisłą", jak również
zbiórki na armię Gen. Hallera. W
dniu 25 maja 1922 - Ks. Proboszcz Kruczek gościł
Prezydenta Polski - Mistrza Ignacego Paderewskiego, który z
wdzięczności dla proboszcza i parafian raczył
zagrać na fortepianie. Wreszcie , pierwszy syn parafii, Ks.
Franciszek Kowalczyk odprawił Mszę Św. prymicyjną
w dniu 11 cerwca 1922. Pożara
Kościoła Sądząc
po ludzku, można było się spodziewać
spokojnej pracy religijno-wychowawczej i dalszego rozwoju
parafii. Jednakże w planach Opatrzności Bożej było
jeszcze jedno doświadczenie: pożar kościoła
w dniu 12 czerwca 1922. Pożar wybuchł w sąsiednim
domu, przerzucił się na kościół i w czasie
godziny budynek został zniszczony, tak, że pozostały
tylko mury. Poza stratami
materialnymi, które wyniosły około $150,000 parafia
poniosła klęskę moralną. Została bowiem
pozbawiona domu modlitwy, szkoły, a wierni popadli w
dezorganizację i depresję. Parafia jednakże, pod
przewodnictwem Proboszcza, szybko otrząsnęła się
z dramatycznych doświadczeń, powrócił zapał
i nadzieja na lepsze jutro. Wciągu
kilku tygodni parafianie zebrali $6,000, które razem z pieniędzmi
z ubezpieczenia, pomogły w szybkim odbudowaniu kościoła
i szkoły. W dniu 10 grudnia 1922 zostały poświęcone
nowe dzwony. Ich imiona: Św. Stanisław Męczennik,
Św. Michał Archanioł, Św. Franciszek z Asyżu. W
dniu 8 kwietnia 1923, budynek kościelny został poświęcony
przez Arcybiskupa Ernesta Koppo z Kimberley w Australii. Nowe
organy za cenę $15,000 zostały zainstalowane i poświęcone
w dniu 4 października 1924 przez Ks. Prałata
Puchalskiego z Brooklyn. Arcybiskup
Jan Feliks Cieplak Jednym z
doniosłych wydarzeń parafii był przyjazd Ks.
Arcybiskupa Jana Cieplaka do Passaic w dniu 10 listopada 1925,
który obrał sobie za siedzibę plebanię Matki
Boskiej Różańcowej. Jest to postać bohaterska i
męczeńska Kościoła Polskiego. Ks. Cieplak
mianowany biskupem Petersburga w początkach XX wieku niósł
posługę pasterską nie tylko w swojej
diecezji, ale też na olbrzymich połaciach środkowej
Rosji i Sybiru, tam gdzie mieszkali polityczni zesłańcy
z XIX-wiecznych powstań polskich. Po dojściu do władzy
Bolszewików w 1917 Biskup Cieplak został uwięziony i
skazany na śmierć. Jednakże wielkie manifestacje
wiernych, jak i naciski z zewnątrz spowodowały
uwolnienie Księdza Biskupa po kilku latach. Został
przywieziony blisko granicy polskiej w okolicach Białegostoku
i wyrzucony na śnieg. Po przedostaniu się do Polski
wyjechał do Rzymu, a stamtąd przyjechał do
Ameryki w dniu 10 listopada 1925 i za czasową siedzibę
wybrał sobie plebanię Matki Boskiej Różańcowej
w Passaic. I stąd też wizytował polskie parafie w
Ameryce. Uroczystości oficjalnego powitania w parafii i
bankiet z tej okazji odbyły się w dniu 24 stycznia1926
roku. W tym też czasie został mianowany arcybiskupem
Wileńskim. Jednakże wszystkie plany na przyszłość
przerwała choroba. Arcybiskup Cieplak zachorował
10 lutego 1926, został przewieziony do Szpitala św.
Marii w Passaic, gdzie zmarł 17 lutego 1926. Pogrzeb odbył
się trzy dni później w parafii Matki Boskiej Różańcowej.
Mszę celebrował Biskup Shrembs z Cleveland (Ohio).
Zwłoki Ks. Arcybiskupa Jana Cieplaka zostały
przewiezione do Polski. Figura
Serca Pana Jezusa Po ustanowieniu
Święta Chrystusa Króla przez Papieża Piusa XI,
Ks. Kanonik Kruczek zdecydował, by poświęcić
całą parafię Najświętrzemu Sercu Pana
Jezusa. Postanowiono postawić statułę Serca Pana
Jezusa z brązu, spoczywającą na masywnej
podstawie z granitu, z napisem "BŁOGOSŁAW JEZU CAŁEJ
NASZEJ PARAFII". Statua została ofiarowana przez
rodzinę Walentego i Marii Walter, która została
umieszczona w ogrodzie między kościołem i plebanią,
i poświęcona w dniu 12 czerwca 1927. |
